parakleet
Het woord ‘parakletos’ (παράκλητος) is een veelomvattend begrip uit het Grieks dat letterlijk verwijst naar iemand die ‘erbij geroepen’ is om ‘naast je te staan’. Hoewel het vaak wordt vertaald met één woord, omvat het in de oorspronkelijke betekenis de verschillende rollen die iemand op zich neemt, als ‘die jou bijstaat’.
De juridische samenhang: de pleitbezorger
In de Griekse oudheid was een parakletos iemand die in de rechtszaal ‘naast de beklaagde stond’.
Advocaat: hij verdedigt je zaak en spreekt voor je als je dat zelf niet kunt.
Voorspreker: hij gebruikt zijn invloed om jou te helpen bij een machtig persoon.
De gevoelsmatige betekenis is: de trooster. In veel bijbelvertalingen (zoals de Statenvertaling) wordt het woord vertaald als ‘trooster’.
Steun: iemand die je moed inspreekt en je verdriet deelt, ondersteuner.
Bemoediger: hij staat je bij in moeilijke tijden.
De praktische betekenis:
Helper: het woord wordt ook breder gebruikt voor ‘algemene bijstand’.
Raadgever: iemand die je voorziet van wijsheid en advies, begeleider.
Maatje: een bondgenoot die ‘langszij komt’ om samen met jou de last te dragen.
In het Nieuwe Testament gebruikt apostel Johannes dit woord in het bijzonder voor de Heilige Geest, die door Jezus wordt beloofd als ‘de andere Parakleet’ die voor altijd bij de mensen zal blijven.
Verbinding Oude en Nieuwe Testament
Door de betekenis ‘naast je staan’ hangt het Griekse ‘parakletos’ ook samen met de betekenis van de woorden ‘sjechina’: zij die bij ons woont en ‘asjera’: zij die er achter staat. Daar de ‘parakletos’ bij Johannes de betekenis heeft van de heilige geest, is er zo ook een verbinding tussen het Oude en het Nieuwe Testament.
Etymologie
De etymologische opbouw van de samenstelling van de Griekse woordstammen ‘para-‘ en ‘kalein’ vormt de basis van het woord ‘parakleet’ (Grieks: paraklētos). Deze woorden hebben de volgende betekenis:
Para (παρά): een voorzetsel dat ‘ernaast’, ‘bij’ of ‘nabij’ betekent.
Kalein (καλεῖν): een werkwoord dat ‘roepen’ betekent.
Letterlijk vertaald betekent de samenstelling: ‘erbij roepen’ of ‘iemand die erbij is geroepen’.
Historische en functionele samenhang
In de klassieke oudheid en de omgeving van het Nieuwe Testament heeft deze opbouw geleid tot specifieke functies:
Juridische bijstand: een paraklētos was oorspronkelijk iemand die men in een rechtszaak ‘erbij riep’ om als raadsman, advocaat of getuige te dienen. Hij stond (en zit) letterlijk naast de beklaagde om steun te bieden.
Religieuze betekenis: in de christelijke traditie (vooral in het Evangelie volgens Johannes) wordt de term gebruikt voor de heilige geest, vertaald als de Trooster, Helper of Voorspreker.
Morele steun: het woord betekent niet alleen juridische hulp, maar ook vermaning, bemoediging en troost. (Bron: GoogleAI)
In de Nieuwe Bijbelvertaling wordt daarvoor in de plaats pleitbezorger (met onderkast) gebruikt.[2] In het Evangelie volgens Johannes duidt de term de Heilige Geest aan. In 1 Johannes (2:1) wordt met deze term Jezus Christus aangeduid.
In uitgebreidere zin wordt met Parakleet in de antropologie en vergelijkende theologie ook een messiaanse figuur en verlosser van een onderdrukt volk aangeduid. (Bron: Wikipedia)
terug naar de woordenlijst
terug naar het weblog
^