Jezus' leerzame gesprek met Nikodemus
In Johannes 3:3 staat beschreven hoe de farizeeër Nikodemus Jezus 's nachts bezoekt en een gesprek met hem voert. Tijdens dat gesprek zegt Jezus:
"Werkelijk, Ik verzeker u, alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien" en "[...] niemand kan het koninkrijk van God binnengaan, tenzij hij wordt geboren uit water en Geest."
In de Nederlandse tekst gebruikt Jezus dan het woord 'opnieuw', dat een vertaling is van het Griekse 'anothen'; dat heeft echter veel meer, betekenisvolle betekenissen, namelijk:
'van bovenaf', 'uit de hemel', 'uit het binnenland' en ten slotte het al genoemde 'opnieuw'.
Eerst wordt een mens geboren uit zijn moeder, uit het vruchtwater. Maar een mens is lichaam én geest, en blijkbaar moet ook de geest nog worden geboren, zelfstandig worden, worden wie de geest zelf is. De geest komt immers 'uit de hemel', van 'bovenaf', bevindt zich hier in het innerlijke van de mens en moet 'vanuit het binnenste' een bewuste werkelijkheid worden door een geestelijke wedergeboorte. Het gaat Jezus immers, zoals uit het vervolg van het gesprek blijkt, om aardse én om hemelse dingen. Hij spreekt dan over de 'wind', een woord dat in het Hebreeuws 'ruach' is, maar dat ook 'geest' betekent.
Die geestelijke geboorte is een gebeuren dat langzaam maar zeker plaats vindt. De geest is namelijk niets anders dan een 'bewuste levenskracht' die over vier geestelijke vermogens beschikt, vermogens als de mogelijkheden om met een bepaald onderwerp te arbeiden, te werken, er iets mee te doen.
Dat kan, doordat de geest een vorm heeft, een bolvorm, het ziet er namelijk uit als een bolvormige wolk van geestelijk licht en geestelijke warmte. Doordat die ontvankelijk en vormbaar, en zelfwerkzaam en vormend kunnen zijn, zijn zij in staat binnen de geest afbeeldingen te ontvangen en daarmee te werken, ze zijn instaat de dingen waar te nemen, ze te beoordelen door ze te overdenken en te doorvoelen, en er dan wat mee te doen.
De werkelijkheid van deze innerlijke werkzaamheid in zichzelf, dringt slechts langzaam tot de werkzame geest door, dus het feit dat de geest in zichzelf denkt en voelt, vóórdat er gedachten en gevoelens worden gevormd. Want wat daarvoor moet worden overwonnen, is de toestand van onbewuste vereenzelviging waar de geest hier in komt te verkeren, doordat de geest als het enig levende hier met een niet-levend lichaam is verbonden; dat lichaam is het tegenovergestelde van zichzelf, waardoor de geest hier zichzelf niet kan zijn en onbewust wordt van het eigen bestaan, en van zijn eigen, geestelijke werkzaamheid. De aandacht is daardoor niet bij het denken en voelen zelf als innerlijke werkzaamheid, maar bij de voortbrengselen ervan: gedachten en gevoelens. Daar zijn alle aandacht en toewijding op overgedragen, de geest zelf als een leegte achterlatend.
Jezus zegt dat de wind, ruach, waait, maar dat we niet weten waar hij vandaan komt.
Wij verkeren hier in een geestestoestand niet-wetend van onzelf te zijn. Zo kunnen we eraan gaan werken om op eigen kracht onszelf te worden, door onszelf als werk ter hand te nemen door zelfbezinning en dan alleen te beseffen: "Ik bén!"
Volgens Jezus gaat het erom in zichzelf deze toestand te doorzien, zich door zelfbezinning (z.a.) tot zichzelf in te keren en weer zichzelf te worden als menselijke geest, alleen die werkzame levenskracht! Die bewustwording is de 'geestelijke geboorte'... de bewustwording van zichzelf als menselijke geest, de vermogende levenskracht.
Dat doe je door in jezelf als geest, die bolvormige wolk waarbinnen alles gebeurt, de werkzaamheid van de vermogens juist te stoppen en in die toestand van innerlijke stilte te beseffen, dat je er dan nog steeds bent, alleen als die bewuste levenskracht.
Alleen in die stilte kan het besef worden geboren er in die rust nog steeds te zijn als de levenskracht, die in staat is vanuit die rust weer in beweging te komen door de vermogens weer te gaan gebruiken en weer te gaan denken en voelen.
Alleen in die rust wordt je je ervan bewust de vermogende, menselijke geest te zijn, de bron, waaruit gedachten en gevoelens ontstaan.
terug naar de vragenlijst
terug naar het weblog
^