levitatie
Het woord 'levitatie' is afgeleid van het Latijnse 'levis': licht; het betekent het zweven van personen of voorwerpen zonder zichtbare oorzaak, waardoor de zwaartekracht wordt overwonnen. Het komt voor tijdens spiritistische séances, bij mystici en yogi's. De yoga 'siddhi' (voltooiing) van levitatie heet 'lagima'.
Volgens de katholieke traditie is Jozef van Cupertino (1603–1663) de bekendste monnik of kloosterling - maar zeker niet de enige - van wie tijdens gebed of extase levitatie werd gemeld. Zulke verschijnselen komen vooral voor in middeleeuwse en vroegmoderne heiligenlevens. De katholieke kerk beschouwt levitatie overigens niet als bewijs van heiligheid en ook niet als een vereiste voor heiligverklaring. ([Encyclopedia.com][1])
Enkele bekende voorbeelden zijn:
- Jozef van Cupertino – Verreweg de beroemdste. Van hem zijn tijdens zijn heiligverklaringsproces tientallen getuigenverklaringen verzameld. Er werden meer dan zeventig gevallen van levitatie gerapporteerd, vaak tijdens de mis of bij het zien van religieuze afbeeldingen. Hij werd zelfs meerdere malen overgeplaatst omdat de toestroom van nieuwsgierigen te groot werd. ([Diocese of Paisley][2])
- Teresa van Ávila – Zij beschrijft in haar eigen geschriften dat zij tijdens diepe mystieke ervaringen soms tegen haar wil van de grond werd opgetild. Ze bad volgens haar eigen verslag zelfs of God dit verschijnsel wilde wegnemen, omdat het haar in verlegenheid bracht. ([Encyclopedia.com][1])
- Petrus van Alcántara – Tijdgenoten schreven hem levitaties tijdens intens gebed toe. Zijn ascetische levenswijze maakte hem tot een gezaghebbende mysticus. ([Encyclopedia.com][1])
- Filippo Neri – Van hem werd verteld dat hij tijdens het gebed in extase boven de grond kwam. Zijn tijdgenoten beschreven daarnaast andere buitengewone mystieke verschijnselen. ([Encyclopedia.com][1])
- Catharina van Siena – In verschillende biografieën wordt vermeld dat zij tijdens extatische gebeden zweefde. Deze verhalen zijn gebaseerd op getuigenissen van haar omgeving. ([Encyclopedia.com][1])
- Johannes Bosco – Sommige ooggetuigen meldden dat hij tijdens het gebed of de eucharistie korte levitaties vertoonde. ([Encyclopedia.com][1])
- Gemma Galgani – Ook van haar bestaan verslagen van extatische ervaringen waarbij zij volgens getuigen boven de grond kwam. ([Encyclopedia.com][1])
- Paulus van het Kruis – In zijn hagiografie worden eveneens levitaties vermeld. ([Encyclopedia.com][1])
Hoe beoordeelt de katholieke kerk zulke verschijnselen?
De kerk maakt onderscheid tussen:
'de spirituele ervaring' (de extase of diepe contemplatie);
'het lichamelijke verschijnsel' (zoals een vermeende levitatie).
Bij een heiligverklaring wordt onderzocht of getuigen betrouwbaar zijn, maar levitatie geldt niet als bewijs van heiligheid. De kerk waarschuwt zelfs dat buitengewone verschijnselen geen doel op zich zijn en ook verkeerd kunnen worden geïnterpreteerd. Heiligheid wordt vooral afgemeten aan geloof, nederigheid, liefde en deugdzaam leven. ([Encyclopedia.com][1])
Historisch-kritische beoordeling
Vanuit historisch en wetenschappelijk perspectief zijn de meldingen van levitatie moeilijk op waarde te beoordelen. Er zijn geen moderne, instrumenteel vastgelegde waarnemingen. Historici onderscheiden daarom verschillende mogelijkheden:
- de gebeurtenissen hebben zich daadwerkelijk voorgedaan zoals beschreven;
- de waarnemingen waren het gevolg van extatische toestanden die door omstanders verschillend werden geïnterpreteerd;
- de verhalen zijn in de loop van de overlevering versterkt of symbolisch uitgewerkt;
- sommige beschrijvingen kunnen hagiografische (verheerlijkende) elementen bevatten.
Vooral bij Jozef van Cupertino is de hoeveelheid ooggetuigenverslagen uitzonderlijk groot, waardoor zijn geval binnen de katholieke traditie als het sterkst gedocumenteerde voorbeeld geldt. Toch blijft ook dat voor de moderne wetenschap geen sluitend bewijs voor een fysisch onverklaarbare levitatie. ([Diocese of Paisley][2])
Opvallend is dat vergelijkbare verhalen niet alleen in het christendom voorkomen. Ook in hindoeïstische, boeddhistische, islamitische en sjamanistische tradities bestaan beschrijvingen van heiligen of mystici, die tijdens diepe meditatie of extase zouden hebben gezweefd. Dat maakt levitatie tot een verschijnsel dat in meerdere religieuze tradities wordt gemeld, hoewel de interpretatie ervan sterk verschilt. ([psi-encyclopedia.spr.ac.uk][3])
Noten
[1]: https://www.encyclopedia.com/philosophy-and-religion/other-religious-beliefs-and-general-terms/religion-general/levitation?utm_source=chatgpt.com "Levitation | Encyclopedia.com"
[2]: https://rcdop.org.uk/news/saint-joseph-of-cupertino?utm_source=chatgpt.com "Diocese of Paisley | Saint Joseph of Cupertino | Paisley, UK"
[3]: https://psi-encyclopedia.spr.ac.uk/articles/religious-levitation/?utm_source=chatgpt.com "Religious Levitation – Psi Encyclopedia"
terug naar schudden tijdens zelfbezinning
terug naar de woordenlijst L
terug naar het weblog
^